De Bergmeditatie

 Bergmeditatie (meditatieve tekst van Jon Kabat-Zinn)
“Stel je de mooiste berg voor die je kent, waarvan je gehoord hebt of die je je kunt indenken, een berg die jou persoonlijk aanspreekt.
Terwijl je je concentreert op het beeld of het gevoel dat de berg in je oproept, let
je op zijn vorm, de zich in de hemel verliezende top, de voet, vast verankerd in d
e rotsen van de aardkorst, de steile of zacht glooiende hellingen. Merk ook op ho
e massief de berg is, hoe onbeweeglijk, en hoe mooi, of je hem nu van veraf o
f van dichtbij ziet – een schoonheid die voortkomt uit zijn unieke vorm en be
lijning, die toch de universele kwaliteiten van het “berg-zijn‟ belichamen, kwaliteiten die elke afzonderlijke vorm weer te boven gaan.
Misschien heeft jouw berg een besneeuwde top en staan er bomen op de lagere
hellingen. Misschien heeft hij één enkele boven alles uitstekende top, misschien een
reeks toppen, misschien is hij van boven vlak. Hoe hij er ook uitziet, zit en adem met
het beeld van die berg voor ogen; observeer hem en word je zijn eigenschappen
gewaar. Wanneer je voelt dat je eraan toe bent, probeer dan de berg in je lichaam op te
nemen, zodat je lichaam dat hier zit en de berg die je je voor de geest hebt
gehaald één worden. Je hoofd wordt de zich in de hoogte verliezende top, je
schouders en armen de berghellingen; je billen en benen de stevige voet, verankerd
in het kussen op de vloer of in je stoel. Ervaar in je lichaam een gevoel van opgeheven worden; ervaar het oprijzen van de berg diep in de as van je lichaam: je wervelkolom.
Nodig jezelf uit een ademende berg te worden, onwankelbaar in je stille
roerloosheid, volledig te worden wat je bent – voorbij woorden en gedachten, een
gecentreerde, gewortelde, onbewegelijke aanwezigheid.
Je weet natuurlijk dat de berg overdag, als de zon zijn reis langs de hemelkoepel
maakt, blijft waar hij is. Maar het spel van licht, schaduw en kleuren op die
onwrikbare roerloosheid verandert vrijwel elk moment. Zelfs een ongeoefend oog
kan deze veranderingen uur na uur waarnemen. (…) Het licht verandert, de nacht
volgt op de dag en de dag op de nacht, maar de berg staat waar hij staat en is
eenvoudig zichzelf. Hij blijft onbewogen, terwijl de seizoenen in elkaar overgaan,
terwijl het weer van moment tot moment en van dag tot dag verandert. Kalmte die
elke verandering verdraagt. ’s Zomers ligt er geen sneeuw op de berg, behalve misschien op de hoogste top of in kloven waar het zonlicht niet kan komen. In de herfst draagt de berg misschien een kleed van schitterende en vurige kleuren; in de winter een deken van sneeuw en ijs. In elk seizoen kan hij door mist of wolken zijn omhuld of door ijskoude regen worden besproeid. De toeristen die hem bezoeken zijn misschien teleurgesteld als ze de berg niet duidelijk kunnen onderscheiden, maar dat is de berg om het even –
gezien of ongezien, in zonlicht of omwolkt, brandend heet of koud: hij blijft op zijn
plaats en is zichzelf. Soms wordt hij geteisterd door heftige stormen, met
onvoorstelbare kracht gebeukt door sneeuw, regen en wind; door dat alles heen
blijft hij waar hij is. De lente komt, de vogels gaan weer zingen, de bomen die hun
bladeren hebben verloren, krijgen ze terug; op de bergweiden en hellingen bloeien
de bloemen, de bergbeekjes stromen over van het water van de smeltende
sneeuw. Door dat alles blijft de berg waar hij is; hij blijft onbewogen onder het weer,
onder wat er op hem gebeurt, onbewogen onder de wereld van de verschijningsvormen. De berg ís er gewoon. (10min stilte)
Als we ons tijdens onze meditatie dat beeld voor ogen houden, kunnen we dezelfde
onwankelbare stilte en onwrikbaarheid belichamen ten overstaan van alles wat in
ons leven per seconde, per uur en per jaar verandert. In ons leven en in onze
meditatiebeoefening ervaren we voortdurend hoe veranderlijk ons lichaam, onze
geest en de buitenwereld zijn. We ervaren duistere en lichte, levendige en kleurrijke,
saaie en eentonige perioden. We kennen stormen in vele graden van heftigheid en
geweld, in de buitenwereld en in ons eigen leven en innerlijk. Geteisterd door
stormwinden, regen en kou doorstaan we perioden van vreugde en verheffing. Zelfs
onze uiterlijke verschijning verandert voortdurend, net als die van de berg; de
weersomstandigheden van ons leven verweren ons. Door in onze meditatie als een berg te worden, kunnen we ons verbinden met zijn kracht en stabiliteit en die eigenschappen in ons opnemen. De energieën van de berg kunnen ons steunen bij onze pogingen elk moment in opmerkzaamheid, onverstoorbaarheid en helderheid tegemoet te treden. Het kan ons wellicht helpen inzien dat onze gedachten en gevoelens, onze vooroordelen, onze emotionele stormen en crises en zelfs de dingen die ons overkomen, veel weg hebben van het weer op de berg. (…) We kunnen de weersomstandigheden van ons eigen leven
niet over het hoofd zien of ontkennen. Je moet die omstandigheden tegemoet
treden, ze tot hun recht doen komen, ze doorleven, ze in hun ware aard leren
kennen en je er diep van bewust zijn, omdat ze de macht hebben je te doden. Door
ze in ons bewustzijn te omvatten, maken we te midden van de stormen kennis met
een diepere stilte en een grotere wijsheid dan we ooit voor mogelijk hebben
gehouden. Dit en meer kunnen we van bergen leren als we leren te luisteren.”